Aktualności
Plan lekcji
Sport
Sukcesy szkoły
Archiwum
Rada rodziców Galeria fotografii Publikacje Dokumenty szkoły O nas w mediach

DZIENNIK ELEKTRONICZNY

vulcan

REKRUTACJA 2020/2021
Facebook

pobrane

UCZESTNICZYMY W:
saferinternet
 śniadanie daje moc
 program dla szkół
 trzymaj formę
 adopcja na odległość
 porcja energii
 szkoła na widelcu1
 wielka orkiestra
zdrowo jem
 

Archiwum - Aktualności 2009/2010

KONKURS GRUNWALDZKI

Serdecznie zapraszamy uczniów klas IV-VI do wzięcia udziału w konkursie historycznym z okazji 600-lecia bitwy pod Grunwaldem.

Konkurs odbędzie się we wrześniu, ale już teraz zapraszamy do zapoznania się regulaminem.

Regulamin konkursu z okazji 600-lecia
bitwy pod Grunwaldem

 

 

1. Organizatorzy konkursu:

- nauczyciele historii w Szkole Podstawowej Nr 1 w Rumi imienia Józefa Wybickiego

 

2. Przeznaczenie konkursu:

- chętni uczniowie klas IV - VI SP Nr 1 w Rumi

 

3. Cele konkursu:

- poszerzenie wiedzy o bitwie pod Grunwaldem

- propagowanie wielkich zwycięstw w historii Polski

- kształtowanie postaw patriotycznych

- zapoznanie z dziejami średniowiecznej Polski

- historia Zakonu Krzyżackiego i konfliktów z Krzyżakami

 

4. Formy konkursu:

- Test wiedzy dla uczniów klas IV - VI

będzie składać się z:

Ÿ  pytań zamkniętych, gdzie tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa. Zaznaczenie odpowiedzi prawidłowej wg ucznia odbywa się przez wybranej jednej prawidłowej odpowiedzi i zakreślenie obwódką; w razie zmiany decyzji co do wybranej odpowiedzi przekreśla obwódkę znakiem X i otacza obwódką kolejną wybraną przez siebie odpowiedź; testy należy wypełniać czarnym lub niebieskim długopisu z czerwonym wkładem. niebieskim długopisem; zabrania się używania ołówka, korektora.

Ÿ  otwartych, w których uczeń udziela krótszej lub dłuższej odpowiedzi; błędy ortograficzne i interpunkcyjne nie wpływają na uzyskaną punktację w pytaniach otwartych w razie chęci zmian  swojej odpowiedzi należy przekreślić napisany tekst i czytelnie wpisać nowy.

Ÿ  ustnych pytań - o poprawności odpowiedzi decyduje komisja konkursowa

Ÿ  o miejscu w klasyfikacji konkursu zdecyduje suma wszystkich punktów za część pisemną i ustną

- test będzie trwać 60 minut; nauczyciele przeprowadzający test sprawdzają czy są one prawidłowo podpisane imieniem i nazwiskiem oraz zaznaczoną klasą

- pracy plastycznej związanej tematyką grunwaldzką

Ÿ  oceniana będzie zgodność z faktami historycznymi, samodzielność wykonania pracy, pomysłowość i twórczość własna; format A-4, dowolna technika

Ÿ  prace należy dostarczyć do 20.09.2010 r.

- prezentacja multimedialna

Ÿ  przygotowana na płycie CD, maksymalny czas prezentacji - 5 minut; zawierać może ilustracje i komentarze do nich, oraz osobny tekst opisujący przebieg konfliktu z krzyżakami 1409-1411.

Ÿ  prace należy dostarczyć do 20.09.2010 r.

5. Terminy przeprowadzenia konkursu:

Ÿ  Test odbędzie się 21.09.2010 r.

Ÿ  Ustne pytania odbędą się 28.09.2010 r.

 

6. Literatura:

 

Ÿ  Podręczniki do historii

Ÿ  Marian Biskup, Wojny Polski z Zakonem Krzyżackim, Gdańsk 1993

Ÿ  Jan Długosz, Roczniki, czyli kroniki sławnego Królestwa Polskiego, księga 10 i 11, 1406- 1412

Ÿ  Sobiesław Szybkowski, Wojna Polski i Litwy z Zakonem Krzyżackim w latach 1409- 1411, Malbork 2010 (w druku)

Ÿ  Stefan M. Kuczyński, Wielka wojna z Zakonem Krzyżackim w latach 1409- 1411

Ÿ  Andrzej Nadolski, Grunwald 1410, Warszawa 2003

Ÿ  Mówią Wieki, Czerwcowe wydanie specjalne  

 

7. Zadania organizatora konkursu:

 

- przygotowanie pytań testowych i ustnych

- przygotowanie kopii testów

- przygotowanie miejsca do przeprowadzania części ustnej

-powiadomienie innych nauczycieli o planowanym konkursie i terminie przeprowadzenia konkursu

- zapewnienie prawidłowego przeprowadzenia przebiegu konkursu

- przekazanie uczniom osiągniętych przez nich wyników

 

8. Nagrody konkursowe:

 

Ÿ  Nagrody książkowe i albumowe

 

9. Koordynatorzy konkursu:

 

- Gabriela Maliszewska

- Marta Licau

 

 

Zagadnienia na test konkursowy:

Ÿ  Historia Zakonu Krzyżackiego

Ÿ  Przebieg wojny polsko- krzyżackiej 1409-1411

Ÿ  Postanowienia pokoju w Toruniu

Ÿ  Oblężenie Malborka i jego przebieg

Ÿ  Biografie ważniejszych postaci związanych z tematyką: Władysław Jagiełło, Ulrich von Jungingen, Witold, Zawisza Czarny

Ÿ  Bitwa grunwaldzka w filmie, rzeźbie i malarstwie

Ÿ   Uzbrojenie rycerstwa oby stron uczestniczących w wojnie

Ÿ  Jakie oddziały walczyły i skąd pochodzili rycerze walczący po stronie zakonu i oddziałów polsko-litewskich.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Krótkie streszczenie wojny 1409-1411

 

 

         W XI do XIII w. po apelu papieskim trwał ruch krucjatowy w Europie. Miał on za zadanie wyzwolić Ziemię Świętą spod panowania muzułmańskiego. Licznie przybywający do Ziemi Świętej krzyżowcy potrzebowali zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony przed muzułmanami.  Rozbudowywano się hospicjów i szpitali, które obsługiwały liczne bractwa. Dla obrony na szlakach powstały bractwa rycerzy walczących i modlących się. Takimi zakonami byli: templariusze, joannici, Krzyżacy. Obok ślubów czystości i posłuszeństwa musieli składać przysięgę obrony pielgrzymów i walki z innowiercami. Na czele zakonu rycerskiego stali wielcy mistrzowie. Wspólnoty dzieliły się na rycerzy, kapelanów i braci służebnych. Wszyscy mieszkali w warownym domu zakonnym zarządzanym przez komtura. Żadnemu z braci rycerzy nie wolno było posiadać niczego na własność nie zabraniała zaś gromadzenia nawet znacznych dóbr przez całą wspólnotę.

         Pełna nazwa Zakonu Krzyżackiego to Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie. Założony został w 1190 r. przez księcia Fryderyka Szwabskiego, celem zapewnienia wpływów w Lewancie. Jego członkowie rekrutowali się głównie spośród Niemców.

         Niepowodzenie akcji krzyżowców zmusiło zakony rycerskie do opuszczenie Ziemi Świętej i poszukiwania nowych siedzib w Europie. Krzyżacy początkowo trafili na Węgry, siedzibę umieścili w Wenecji.

         Był XIII w. Polska rozbita na dzielnice coraz bardziej odczuwała wzrost zagrożenia zewnętrznego. Atakowali nas Prusowi, Mongołowie.

W tym czasie panującym w księstwie mazowieckim był Konrad Mazowiecki. Nie potrafił sam poradzić sobie z atakami Prusów, więc wydawało mu się dobrym rozwiązaniem sprowadzenie Krzyżaków w 1226 r. Wydzielił im ziemię chełmińską jako uposażenie za walkę z Prusami, ale po cichu liczył, że przyłączy ziemie pruskie do swojego księstwa, co nigdy nie nastąpiło. Misję ochrzczenia Jaćwingów, Prusów, Litwinów i Żmudzinów sam papież powierzył Krzyżakom. Dlatego propozycja Konrada wydała im się tak dogodna.

         W latach 1231 - 1283 Krzyżacy istotnie ich podbili, ale odrzucili zwierzchnictwo mazowieckie, głosząc swoją podległość władzy papieskiej. Plemiona pruskie albo uznały władzę Krzyżaków, albo zostały wyniszczone. Na terenach zdobytych zakon stworzył własne, dobrze zorganizowane państwo. Kraj podzielono na okręgi zwane komturstwami, na czele których stali komturowie. W każdej komturii znajdował się co najmniej jeden zamek warowny. Wielki mistrz był wybierany przez wielką kapitułę dożywotnio. Od 1309 roku siedzibą wielkiego mistrza był Malbork uchodzący w tamtych czasach za niezdobytą twierdzę.

         Krzyżacy dbali o rozwój swojego państwa. Do początków XIV wieku stosunki z książętami piastowskimi układały się dobrze. Problemy pojawiły się, gdy Władysław Łokietek próbujący zjednoczyć ziemie polskie pochłonięty walką o utrwalenie swojej władzy w Krakowie poprosił o pomoc Krzyżaków. Mieli oni uwolnić Pomorze Gdańskie spod panowania Brandenburczyków. Załoga broniąca Gdańska wezwała na pomoc zakon krzyżacki. Odziały krzyżackie wyparły z Pomorza Brandenburczyków, ale w latach 1308-1309 dokonali zaboru Pomorza Gdańskiego.

         Zajęcie Pomorza Gdańskie przyniosło Krzyżakom duże korzyści. Nie chcieli dobrowolnie zwrócić zdobyczy. Próba rozstrzygnięcia konfliktu na drodze sądowej nie powiodła się. Zakon nie uznał korzystnego dla Polski wyroku procesu w Inowrocławiu z lat 1320 -1321. W latach 1327 - 1332 Władysław Łokietek prowadził wojnę z Krzyżakami, ale nie udało mu się odzyskać Pomorza Gdańskiego. Odniósł co prawda zwycięstwo pod Płowcami w 1331 roku, nie wywarła ta bitwa decydującego wpływu na losy całej wojny.

         Panowanie Kazimierza Wielkiego to kolejne procesy w celu odzyskania Pomorza Gdańskiego. W 1339 podczas sądu w Warszawie zapadł kolejny korzystny dla Polski wyrok, ale Krzyżacy go nie uznali. W Kaliszu w 1343 roku zawarto kompromisowe rozwiązanie, gdzie Pomorze Gdańskie Kazimierz ofiarował Krzyżakom jako ,,wieczystą jałmużnę”, nie zrzekał się ziem, ale rozwiązał konflikt. Pokój okazał się trwały, przez ponad sześćdziesiąt lat nie dochodziło do wojen.

         W 1370 roku zmarł bezpotomnie ostatni z Piastów Kazimierz Wielki. W wyniku wcześniejszej umowy dynastycznej królem Polski została Jadwiga, córka Ludwika Węgierskiego. W średniowieczu kobieta nie mogła rządzić samodzielnie, więc poszukiwano dla niej odpowiedniego męża. Wybór padł na litewskiego księcia Jagiełłę, który dopiero po chrzcie otrzymał imię Władysław. Polacy i Litwini zawarli unię. Oba państwa poszukiwały sojusznika przeciw Krzyżakom. Unię zawarto w Krewie w 1385 roku. W 1386 r. Jagiełło przybył di Krakowa, gdzie przyjął chrzest i poślubił Jadwigę.

         Zakon krzyżacki niechętnie odniósł się do chrystianizacji Litwy. Przez polskie duchowieństwo. Odbierało to Krzyżakom pretekst do podboju Żmudzi. Zakon podjął akcję na dworach europejskich przekonywania władców o pozornym przyjęciu chrztu przez Litwę. Próbowali rozerwać unię polsko-litewską. Stosunki z zakonem stawały się coraz bardziej napięte. Szczególne znaczenie odegrała kwestia Żmudzi, którą Witold Wielki Książę Litewski oddał Krzyżakom w zamian za pokój i posiłki w wojnie z Tatarami.

         Miejscowa ludność buntowała się przeciw zakonowi. W 1409 r. wybuchło na Żmudzi wielkie antykrzyżackie powstanie, które poparł Witold. Polska też poparła to powstanie. Ówczesny wielki mistrz krzyżacki Ulryk von Jungingen rozpoczął wojnę z Królestwem Polskim. Krzyżacy zajęli ziemię dobrzyńską, i spustoszyły północną Wielkopolskę. Władysław Jagiełło podjął akcję obronną, ale obie strony nie były jeszcze przygotowane do wojny, więc zawarto roczny rozejm.

Polacy i Litwini mobilizowali się do walki.

         W czerwcu 1410 roku wznowiono działania zbrojne. Inicjatywę przejęła tym razem strona polsko-litewska. Siły ściągały do Czerwińska nad Wisłą. W tym miejscu zbudowano pierwszy raz w historii most pontonowy, żeby przeprawić oddziały polskie i litewskie. Po stronie polskiej walczyły oddziały: litewskie, ruskie, czeskie, mołdawskie, tatarskie. Po stronie krzyżackiej walczyli rycerze z całej Europy. Wbrew przewidywaniom Krzyżaków oczekujących uderzenia na Gdańsk, Jagiełło i Witold skierowali swoje oddziały na Malbork. Do spotkania obu storn doszło  na polach miedzy wsiami Grunwald, Łodwigowo i Stębark (Tannenberg), gdzie rozegrała się wielka bitwa.

         Kiedy wczesnym rankiem 15 lipca 1410 roku rycerze krzyżaccy stanęli do bitwy. Król Władysław Jagiełło dłuższy czas wstrzymywał się z rozpoczęciem walki. Bitwa rozpoczęła się po przekazaniu przez posłów krzyżackich dwóch nagich mieczy. Zdaniem historyków Jagiełło specjalnie odwlekał rozpoczęcie bitwy, aby w ten sposób osłabić zakutych w ciężkie zbroje rycerzy krzyżackich upalnym słońcem. Polsko- litewskie oddziały stały w cieniu pobliskiego lasu. Po pierwszym starciu większość wojsk litewskich rzuciła się do ucieczki, a za nimi Krzyżacy, opuszczając pole walki. Przypuszcza się, że mógł być to celowy manewr, ponieważ Litwini po czasie wrócili i przesądzili i przebiegu walki. Krzyżacy przegrali. Poległa większość dostojników zakonnych, w tym wielki mistrz Ulrich von Jungingen, a kilka tysięcy dostało się do niewoli.

         Zwycięskie wojska polsko-litewskie ruszyły na Malbork, ale po kilkutygodniowym, nieudanym oblężeniu wycofano się z granic państwa krzyżackiego. Na mocy pokoju w Toruniu z 1411 roku Żmudź została przy Litwie, ale tylko na czas życia Witolda i Jagiełły, zwrócono Polsce zajęta w 1409 r. ziemię dobryńską oraz zobowiązali się zapłacić duże odszkodowanie. Zakon musiał zapłacić też okup za tysiące jeńców. Nie są to duże zyski, ale w tamtym czasie zdobycie Malborka było bardzo trudne i długotrwałe. Zakon miał liczne posiadłości w Europie i duże rezerwy finansowe i mogli prowadzić długo wojnę. Jagiełło tym czasem dysponował tylko pospolitym ruszeniem składającym się z osób chętnych do walki, a nie ,,zawodowych” rycerzy.

         Bitwa pod Grunwaldem to wielkie zwycięstwo wojsk polsko-litewskich. Sama bitwa nie przyniosła istotnych nowinek taktycznych, nie licząc mostu pontonowego przez Wisłę. Po bitwie nastąpił powolny upadek znaczenia zagranicznych wojsk zaciężnych całej Europie. Bez precedensu był wspaniałomyślny gest króla, który kazał odnaleźć zwłoki wielkiego mistrza i co ważniejszych braci, którzy polegli w czasie bitwy i odesłać je do Malborka. W historii niemieckiej bitwa grunwaldzka występuje bitwa jako pod Tannenbergiem (obecnie Stębark).

         Podawane są różne rozbieżności dotyczące samego starcia. Po pierwsze co do liczebności wojsk oby stron, umieszczenia przez Krzyżaków wilczych dołów na polu bitwy. Niewyjaśnione są okoliczności śmierci dostojników krzyżackich. Obecnie uważa się także, że w ogóle nie uczestniczyła piechota tak często przedstawiana na obrazach i filmach.

         Pomorze Gdańskie i Gdańsk udało się odzyskać dopiero w wojnie trzynastoletniej 1454 - 1466. Państwo krzyżackie zostało zlikwidowane w 1525 roku przez hołd pruski.

Copyright © Szkoła Podstawowa Nr 1 w Rumi - 2014 (Agnieszka Gryzik)